In de dagelijkse drukte en met de overvloed aan kant-en-klare desserts, denken we steeds minder vaak terug aan de inheemse Russische hartige lekkernijen die onze voorouders klaarmaakten. Een van die gerechten is mazunya, of mazoenja. De naam komt zelden voor in moderne kookboeken, maar zelfs een paar honderd jaar geleden was dit gerecht geliefd in Rusland.
Het is niet precies bekend wanneer mazunya verscheen. Het is echter zeker dat dit dessert populair was in de XVI-XVII eeuw – dat kunnen we afleiden uit de vermelding van mazoenya in het boek “Historische monografieën en izsledovanie Nikolai Kostomarov: Schets van het huiselijke leven en de zeden van het Groot-Russische volk in de XVI en XVII eeuw en het Oude Zemstvo Sobor” (1887).
In die jaren werd mazoenja in Rusland beschouwd als een echte delicatesse. En het werd regelmatig gekookt – vooral tijdens de vastentijd.
Het dessert was een zoete massa die op brood gesmeerd kon worden. Het kreeg zijn naam van het werkwoord “smeren”.
Mazunya werd gemaakt van gedroogde en geplette radijs, gekookt met melasse (of honing) en kruiden tot een dikke consistentie. Het hele kookproces zag er als volgt uit.
Eerst werd de radijswortel in dunne plakjes gesneden, aan spaken geregen en gedroogd – in de zon of in de oven, totdat al het vocht was verdwenen. Daarna werd het fijngestampt in een vijzel en gezeefd door een zeef tot bloem. Los daarvan werd witte melasse gekookt in een aardewerken pot en, nadat het gekookt was tot de gewenste dikte, bij het radijsmeel gegoten. Kruiden – peper, nootmuskaat, kruidnagel – werden aan het mengsel toegevoegd. De pot werd hermetisch afgesloten en in de oven gezet om twee dagen te stoven. Als het mengsel te vloeibaar was, werd er meer radijsbloem bij gegoten – tot een consistentie die leek op korrelige kaviaar.
Naar hedendaagse maatstaven klinkt dit totaal onsmakelijk. Dus vandaag de dag zou dit dessert waarschijnlijk afval worden genoemd. De mazunya was echter erg lekker. Het toetje leek op een soort marmelade van tropisch fruit, met de smaak van toegevoegde kruiden. De smaak van de radijs ontbrak volledig.
Jammer dat je zo’n lekkernij tegenwoordig nergens meer kunt vinden.
