Foto: uit open bronnen
Lichaamsbeweging gaat over gezondheid, een lang leven en een helder hoofd. Maar niet over snel afvallen
Lichaamsbeweging gaat over gezondheid, een lang leven en een helder hoofd. Maar niet over snel afvallen. De Washington Post heeft een artikel gepubliceerd dat de grootste fitnessmythe van het decennium doorbreekt, namelijk dat lichaamsbeweging bijna geen effect heeft op gewichtsverlies. Ja, beweging vermindert het risico op hart- en vaatziekten, verbetert de bloedsuikerspiegel, versterkt de botten en vermindert zelfs het risico op depressie. Maar als je enige doel een getal op de weegschaal is, zul je misschien teleurgesteld zijn.
“Ik sport bijna elke dag, maar het getal op de weegschaal verandert niet. Wat heeft het dan voor zin?” – Deze vraag wordt vaak gesteld door sportartsen. En het antwoord verbaast veel mensen, want het punt is gezondheid. We zijn alleen gewend om het verkeerd te meten.
De mythe van “calorieverbranding
In een cultuur die de sportschool associeert met het “wegwerken” van een toetje, is de logica eenvoudig: meer bewegen, meer afvallen. Maar grote onderzoeken tonen iets anders aan.
Wat de wetenschap zegt
- Lichaamsbeweging zonder je dieet te veranderen zorgt meestal voor een bescheiden gewichtsverlies – een paar kilo in zes maanden.
- Het lichaam compenseert de belasting door bijvoorbeeld de eetlust te vergroten, het energieverbruik in andere processen te verlagen en efficiënter te worden in het bewaren van calorieën.
Bij mensen van middelbare leeftijd met overgewicht kan regelmatige lichaamsbeweging de conditie en metabolische prestaties verbeteren, maar er zal weinig of geen verandering in gewicht zijn. En dat is geen mislukking, dat is fysiologie.
Leeftijd, metabolisme en spieren
Naarmate we ouder worden, vertraagt onze basale stofwisseling. Eén oorzaak is sarcopenie of leeftijdsgerelateerd verlies van spiermassa.
Minder spieren – minder energie in rust. Om een significant calorietekort te creëren door alleen te trainen, zou je langer en intensiever moeten trainen, vaak tot niveaus die in het echte leven moeilijk vol te houden zijn. En hier is het belangrijk om te beseffen dat het probleem niet is dat je iets verkeerd doet. Het probleem zijn de verwachtingen.
Wanneer lichaamsbeweging echt werkt
Als je breder kijkt dan de weegschaal, is lichaamsbeweging de absolute held.
Metabolische gezondheid
Regelmatig bewegen:
- verbetert de insulinegevoeligheid;
- vermindert visceraal vet – het vet dat zich ophoopt rond inwendige organen en in verband wordt gebracht met het risico op diabetes type II en hartaandoeningen;
- stabiliseert de bloedsuikerspiegel.
En dit alles zelfs zonder merkbaar gewichtsverlies.
Het risico op ziekte en vroegtijdige sterfte verminderen
Lichaamsbeweging verlaagt risico:
- hart- en vaatziekten;
- sommige vormen van kanker;
- depressie;
- cognitieve achteruitgang;
- vroegtijdige dood.
Bovendien leven mensen met een goede lichamelijke conditie langer, ongeacht hun lichaamsgewicht.
Periodieke beweging
Zelfs korte bewegingspauzes gedurende de dag, slechts een paar minuten activiteit, kunnen het risico op ziekte aanzienlijk verminderen. Bijvoorbeeld de trap nemen, in een stevig tempo lopen of een paar keer gaan zitten tussen twee gesprekken door. Al deze dingen werken.
Afvallen is niet altijd gezond
Vandaag de dag hebben medicijnen uit de GLP-1 klasse de aanpak van gewichtsverlies aanzienlijk veranderd. Voor veel mensen is het proces gemakkelijker en sneller geworden, maar er is een nuance: snel gewichtsverlies door medicijnen gaat vaak gepaard met verlies van spiermassa:
- mobiliteit;
- stabiele glucosespiegels;
- Kracht;
- levensduur.
Het is mogelijk om lichter te worden, maar ook minder robuust. En daarom kunnen we de paradoxale maar redelijke conclusie trekken dat het beter is om wat voller en lichamelijk actiever te zijn dan dun en zittend.
Fixatie op getallen
Al tientallen jaren associëren we slankheid met gezondheid. Maar dit is een simplistische formule. Gewicht is slechts één indicator en het weerspiegelt niets:
- het niveau van fitheid;
- spiermassa;
- gezondheid van het hart;
- uithoudingsvermogen;
- geestelijke gezondheid.
Je kunt er “slank” uitzien, maar zwakke botten en een laag uithoudingsvermogen hebben. En je kunt een paar extra kilo’s hebben en toch metabolisch gezond zijn.
Waar je op moet letten
Als het je doel is om lang en actief te leven:
- meer lopen;
- gewichten heffen;
- boodschappentassen dragen;
- de trap nemen;
- train je spieren.
Gebruik lichaamsbeweging als een middel om lang te leven, niet als een manier om jezelf te “straffen” voor eten.
Lichaamsbeweging verandert misschien niets aan het getal op de weegschaal, maar wel aan al het andere. Ze verminderen risico’s, verbeteren de kwaliteit van leven, houden je geest helder en geven je energie. Dus misschien is het tijd om te stoppen met de vraag “Hoeveel ben ik afgevallen?” en te beginnen met de vraag “Hoeveel sterker ben ik geworden?”.
