Hoofdtelefoons maken al lange tijd deel uit van het dagelijks leven. Mensen luisteren uren per dag naar muziek, podcasts en telefoneren. Het gebruik ervan kan echter niet alleen het gehoor aantasten, maar ook het microbiële milieu in het oor. Dit meldt The Conversation.
De meeste aanbevelingen voor het gebruik van koptelefoons hebben betrekking op het volumeniveau. De Wereldgezondheidsorganisatie adviseert om het geluid onder 60% van het maximale vermogen van het apparaat te houden om het risico op gehoorverlies te verminderen. Maar experts merken op dat niet alleen het volume van invloed is op de conditie van het oor, maar ook het langdurig dragen van een koptelefoon.
Dit geldt vooral voor modellen in de gehoorgang – de zogenaamde “oordopjes”. Ze bedekken de gehoorgang en kunnen bacteriën of verontreinigingen overbrengen van het oppervlak van het apparaat naar de huid.
Normaal gesproken heeft de gehoorgang zijn eigen afweersysteem. De binnenkant produceert oorsmeer en oliën die de huid gezond houden en beschermen tegen infecties. Fijne haartjes en oorsmeer helpen om stof, bacteriën en dode huidcellen naar buiten te duwen. Op deze manier reinigt het oor zichzelf.
Langdurig gebruik van een koptelefoon kan dit evenwicht echter verstoren. In een gezonde gehoorgang leven verschillende micro-organismen – voornamelijk bacteriën, maar ook schimmels en virussen. Hun diversiteit helpt om potentieel schadelijke microben op afstand te houden.
Uit een onderzoek uit 2024 bleek dat mensen die regelmatig hoortoestellen gebruiken een lagere diversiteit aan bacteriën in hun gehoorgang hebben dan mensen die ze niet dragen. Wetenschappers schrijven dit toe aan het feit dat de gehoorgang langer gesloten blijft.
Een ander artikel gepubliceerd in 2025 toonde aan dat het gebruik van koptelefoons geassocieerd is met een verhoogd risico op oorinfecties, vooral als meer dan één persoon de apparaten gebruikt. Dit kan te wijten zijn aan het feit dat hoofdtelefoons in de gehoorgang een warmere en nattere omgeving creëren in de gehoorgang.
Een verhoogde vochtigheid is vooral waarschijnlijk tijdens het sporten wanneer iemand zweet. Deze omgeving kan infecties en oorafscheiding bevorderen. Daarnaast kan het langdurig dragen van een koptelefoon het natuurlijke proces van het reinigen van de gehoorgang met oorsmeer verstoren.
Experts raden aan om je oren regelmatig “rust” te geven door je koptelefoon overdag af te zetten. Dit zorgt ervoor dat de gehoorgang kan luchten en vermindert het risico op vochtophoping. Het is ook belangrijk om de apparaten zelf regelmatig schoon te maken. Ze kunnen worden afgenomen met een zachte doek of borstel en een kleine hoeveelheid zeepwater en vervolgens goed worden afgedroogd voor gebruik.
Als er sprake is van jeuk, roodheid of afscheiding in het oor, adviseren artsen om tijdelijk te stoppen met de in-ear hoofdtelefoon en medisch advies in te winnen.
